050 45 26 70 – Dringende hulp nodig, bel 112
×

Implantatie pacemaker

Doel

Een pacemaker dient om te voorkomen dat het hartritme bij patiënten met bradycardie te traag wordt om het lichaam in voldoende bloed te voorzien. Een pacemaker is een schijfvormig toestelletje uit metaal (5 x 4 x 0,5 cm) waaraan één à drie lange elektrodedraden gekoppeld worden. De pacemaker werkt op een batterij die 7 tot 15 jaar meegaat, waarna de het toestel in zijn geheel vervangen dient te worden (de elektroden worden hierbij wel behouden).

De functie van de pacemaker is tweeledig:

  • Detectie: de pacemaker detecteert een te laag hartritme en zal dus pas in werking treden als dat echt nodig is.
  • Stimulatie: de pacemaker brengt het hartritme naar de gewenste frequentie aan de hand van elektrische impulsen die via de elektroden tot in het hart geraken.

Verloop

Indien er geen recent laboresultaat van u voorhanden is, kan er voordien bloed afgenomen worden. Er wordt ook een infuus aangelegd in uw arm zodat er indien nodig medicatie toegediend kan worden tijdens de ingreep. U krijgt sowieso antibiotica toegediend om infectie tegen te gaan. Om uw hartritme op te volgen, worden er elektroden op uw borst gekleefd.

De pacemaker wordt in een pocket onderhuids geïmplanteerd. Hiervoor wordt de huid onder het sleutelbeen ongeveer 5 cm ingesneden. De pacemaker wordt onder de huid geschoven en de elektroden worden via de sleutelbeenader met het hart verbonden. De arts voert verscheidene testen uit om zich ervan te vergewissen dat de elektroden goed zitten, de pacemaker de hartritmestoornis herkent en hierop reageert met een treffende elektrische impuls.

U dient nuchter te zijn voor deze ingreep. Bespreek uw medicatie op voorhand met uw arts. De ingreep duurt ongeveer 1 à 3 u. afhankelijk van het type pacemaker (éénkamer, tweekamer of biventriculair/CRT).

Revalidatie

De ingreep houdt weinig risico’s in, maar in zeldzame gevallen kunnen volgende complicaties optreden:

  • Klaplong
  • Infectie of nabloeding van de wonde
  • Verplaatsing van de elektrode(n)

U blijft één dag ter observatie in het ziekenhuis. Op de operatiewonde plaatst de verpleegkundige enkele uren lang een zandzakje om een bloeduitstorting te voorkomen. De eerste twee weken na de operatie mag u uw linkerarm niet boven schouderhoogte heffen. Anders kunnen de elektroden verschuiven.

Het is erg belangrijk dat de pacemaker systematisch gecontroleerd wordt, d.w.z. ongeveer 1 à 2 keer per jaar. Sommige pacemakers beschikken over een monitorsysteem dat automatische updates naar uw cardioloog verzendt. Zo moet u niet elke keer naar het ziekenhuis komen.

Leven met een pacemaker is een beetje wennen, u moet namelijk met enkele zaken rekening houden:

  • de eerste maanden bent u best voorzichtig wat betreft grote bewegingen en inspanningen.
  • u mag niet met een radar werken, niet werken in een omgeving met sterk elektrische of magnetische velden, denk aan zendmasten, lassen…
  • rijbewijs A-B: rijverbod van één maand
  • personenvervoer of vrachtvervoer (Belgisch rijbewijs C en hoger): rijverbod van drie maanden
  • vermijd ruwe sporten zoals gevechtsporten of paardrijden waarbij het lichaam voortdurend schokken krijgt. Zwemmen mag u wel doen, water zal uw pacemaker niet beschadigen

Let op met:

  • Huishoudelijke apparatuur: bijna elk huishoudapparaat is veilig te gebruiken. Bij een inductiekookplaat wordt alsnog aangeraden om op 30 cm afstand te blijven van de platen zelf
  • Mobiele telefoons: hou uw gsm op een afstand die groter is dan 15 cm. Het signaal kan namelijk een storing veroorzaken. Bel dus altijd met het oor dat het verste verwijderd is van uw pacemaker en laat uw mobiele telefoon zeker niet in uw borstzak zitten.
  • Veiligheidspoortjes: de veiligheidspoortjes in de winkel kunnen reageren op de metalen onderdelen in de pacemaker. Laat dan even uw pacemaker-pasje zien. Ga zeker niet leunen tegen een veiligheidspoortje. Dit kan schadelijk zijn.
  • Veiligheidscontrole luchthaven: de opsporingsapparatuur op de luchthaven zal ongetwijfeld reageren op de metalen onderdelen in de pacemaker. Laat direct uw pacemaker-pasje zien en vraag om een handmatige controle in plaats van een controle met magneetstaaf.
  • Medische apparatuur: maar al te vaak worden zware elektromagnetische velden gehanteerd voor medische onderzoeken en behandelingen. Ga altijd ten rade bij uw cardioloog als u een van onderstaande onderzoeken of behandelingen moet ondergaan:
    • Bestraling
    • Vergruizing nier- of galstenen
    • MRI-scan
    • UKG-behandeling
    • Ingreep onder algemene verdoving
    • Elke andere grote ingreep
    • Let ook op bij de fysiotherapeut, tandarts en schoonheidsspecialist. Meld altijd dat u een pacemaker heeft.

Afstand bewaren

15-30 cm stereoluidsprekers

90 cm industriële magneten, motoren met groot vermogen, hoogspanningskabels, zendantennes, elektromotoren (bv. wisselstroomdynamo van een wagen), afstandsbedieningen met antennes (bv. van een drone)

Vermijden

  • Ontharingsapparaten die werken op elektrolyse
  • Massagetoestellen
  • Magnetische stoelen en matrassen
  • Trilplaat (in de fitness)
  • Lasapparaat, niet-elektrische kettingzagen, zware boormachines
  • Weegschalen die een indicatie geven van het lichaamsvet
  • Taser guns
  • Krachtstroomgeneratoren
  • Balanceboard (bv. van Wii)
  • Televisie- of radiotorens (bv. vrt-toren)
  • Industriële ovens
  • Kern- of elektriciteitscentrales

Vraag bij twijfel altijd raad aan uw behandelende arts.

Maak kennis met de artsen

Hieronder kan u alvast kennismaken met de artsen die gespecialiseerd zijn in deze behandeling.